Ossian (album 2)
Wstęp
Album „Ossian” to drugi projekt muzyczny zespołu Osjan, który został wydany w 1978 roku. Zespół, znany z eksperymentalnego podejścia do muzyki, stworzył dzieło, które łączy różnorodne brzmienia i style. W albumie wzięli udział znakomici muzycy, w tym trębacz Tomasz Stańko, co dodatkowo wzbogaciło jego artystyczny wymiar. „Ossian” jest przykładem tego, jak polska scena jazzowa lat 70. eksplorowała nowe terytoria dźwiękowe i poszukiwała unikalnych form wyrazu. W niniejszym artykule przyjrzymy się szczegółowo temu albumowi, jego utworom oraz znaczeniu dla polskiej muzyki jazzowej.
Historia powstania albumu
Prace nad albumem „Ossian” rozpoczęły się w 1978 roku. Muzycy zespołu Osjan zarejestrowali materiał w dwóch różnych lokalizacjach: pierwszą część nagrano 8 września 1978 roku w studiu Polskiego Radia w Warszawie, natomiast pozostałe utwory powstały podczas sesji nagraniowej w Pałacu Prymasowskim w Warszawie, która miała miejsce 2 i 3 listopada tego samego roku. Wybór tych miejsc miał znaczenie nie tylko ze względu na ich akustykę, ale także na atmosferę, którą potrafiły stworzyć podczas nagrań.
Muzycy i ich role
Album „Ossian” jest dziełem wielu utalentowanych artystów. W skład zespołu weszli:
- Tomasz Stańko – trębacz, który wniósł do albumu swoje charakterystyczne brzmienie i improwizację.
- Jacek Ostaszewski – grający na fletach prostych (altowym i sopranowym) oraz instrumentach perkusyjnych i kaya-kum (gayageum), dodający orientalnych akcentów do kompozycji.
- Tomasz Hołuj – odpowiedzialny za grę na tabli oraz innych instrumentach perkusyjnych, takich jak garnki i gongi.
- Milo Kurtis – grający na trombicie oraz instrumentach perkusyjnych, współtworzący rytmiczną bazę utworów.
Realizacja dźwięku była również kluczowym elementem procesu twórczego. Andrzej Lipiński oraz Leszek Wójcik z Poljazz oraz Sławomir Wesołowski z Polskiego Radia zadbali o to, aby brzmienie albumu było spójne i oddawało jego artystyczne intencje.
Analiza utworów
Album składa się z kilku utworów, które są połączeniem długich form muzycznych oraz krótszych kompozycji. Oto szczegółowa analiza poszczególnych utworów:
Wstęp do „Księgi chmur”
Pierwszy utwór, „Wstęp do Księgi chmur”, trwa aż 18 minut i stanowi rozbudowaną muzyczną narrację. Kompozycja zaczyna się od delikatnych dźwięków fletów Jaceka Ostaszewskiego, które wprowadzają słuchacza w tajemniczy świat dźwięków. Następnie pojawiają się elementy improwizacyjne Tomasza Stańki, które nadają utworowi głębię emocjonalną. Utwór ten jest podzielony na dwie części: „Chmury w wodzie” autorstwa Ostaszewskiego oraz „Dziurawe ucho (lewe)” autorstwa Hołuja.
Epilog „Muzyki fruwającej ryby”
Kolejnym ważnym fragmentem albumu jest epilog zatytułowany „Muzyka fruwającej ryby”. Składa się on z dwóch części: „Ten sam wiatr porusza dwa drzewa” (10:55) autorstwa Ostaszewskiego oraz „Dziurawe ucho (prawe)” (8:35) autorstwa Hołuja. Te utwory kontynuują tematykę z wcześniejszego fragmentu albumu, rozwijając ją o nowe motywy i brzmienia. Dłuższa forma pierwszej części epilogu pozwala słuchaczowi na głębsze zanurzenie się w atmosferę muzyki Osjana.
Reedycje i wpływ na scenę muzyczną
Album „Ossian” doczekał się kilku reedycji na nośnikach CD. Pierwsza z nich miała miejsce w 2006 roku nakładem Milo Records, a kolejna w 2011 roku dzięki wydawnictwu Anex. Reedycje te przyczyniły się do ponownego odkrycia twórczości Osjana przez młodsze pokolenia słuchaczy oraz krytyków muzycznych.
„Ossian” pozostaje ważnym punktem odniesienia dla polskiej sceny jazzowej lat 70., a jego innowacyjne podejście do formy i brzmienia inspirowało wielu artystów zarówno w Polsce, jak i za granicą. Muzyka Osjana wpisuje się w nurt jazzowej awangardy, a także w poszukiwania etnicznych brzmień, co czyni ten album unikalnym w kontekście swojej epoki.
Zakończenie
Album „Ossian” to niezwykle cenny dokument muzyczny, który ukazuje nie tylko talent zespołu Osjan, ale również bogactwo polskiej sceny jazzowej lat 70. Dzięki zaangażowaniu wybitnych muzyków oraz starannemu procesowi produkcji, dzieło to stało się jednym z najważniejszych osiągnięć w historii polskiego jazzu. Połączenie różnorodnych instrumentów oraz improwizacji sprawia, że album ten jest fascynującym doświadczeniem dla każdego miłośnika muzyki. Zarówno jego pierwotna wersja z 1978 roku, jak i późniejsze reedycje świadczą o trwałym wpływie tego dzieła na rozwój kultury muzycznej w Polsce.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).