Islam bezdenominacyjny

Wstęp

Islam jest jedną z największych religii świata, z ponad miliardem wyznawców. W ramach tej religii istnieją trzy główne nurty: sunnizm, szyizm oraz charydżyzm. Jednakże, w ostatnich latach coraz więcej muzułmanów identyfikuje się jako „po prostu muzułmanie”, nie przynależąc do żadnego z tych odłamów. Zjawisko to, określane jako islam bezdenominacyjny, zyskuje na znaczeniu i budzi zainteresowanie badaczy oraz społeczności muzułmańskich na całym świecie. W artykule tym przyjrzymy się historii rozłamu islamu, demografii muzułmanów bezdenominacyjnych oraz ich obecności w różnych krajach, takich jak Azerbejdżan czy Stany Zjednoczone.

Historia rozłamu islamu

Rozłam w islamie na sunnitów i szyitów rozpoczął się w VII wieku po śmierci proroka Mahometa w 632 roku. Jego następca miał być wybrany spośród bliskich współpracowników, co doprowadziło do powstania dwóch głównych frakcji. Sunnici, uznający Abu Bakra za pierwszego kalifa, wierzyli w wybór lidera przez wspólnotę muzułmańską. Szyici natomiast opowiadali się za Ali ibn Abi Talibem, bratankiem Mahometa, jako jego prawowitym następcą.

Podział ten miał istotny wpływ na rozwój islamu i stał się źródłem wielu konfliktów politycznych oraz religijnych na przestrzeni wieków. Współczesne zjawisko muzułmanów bezdenominacyjnych może być postrzegane jako odpowiedź na te historyczne podziały. Wiele osób twierdzi, że każdy muzułmanin powinien przynależeć do jednego z odłamów, co potwierdza dominującą narrację w wielu krajach. Jednak rosnąca liczba osób identyfikujących się jako „po prostu muzułmanin” podważa tę tezę, sugerując potrzebę większej jedności i akceptacji wewnątrz wspólnoty islamskiej.

Demografia muzułmanów bezdenominacyjnych

W 2012 roku Centrum Badawcze Pew przeprowadziło badanie dotyczące różnorodności muzułmanów na świecie. Wyniki pokazały, że w 22 z 38 badanych państw co najmniej 1 z 5 ankietowanych nie zadeklarował przynależności do żadnego odłamu islamu. Najwyższy odsetek muzułmanów bezdenominacyjnych występuje w Azji Środkowej oraz Europie Południowo-Wschodniej. Na przykład w Kazachstanie aż 74% muzułmanów określało się jako „po prostu muzułmanie”. Podobnie w Albanii i Kirgistanie wyniki wyniosły odpowiednio 65% i 64%.

Warto zauważyć, że takie podejście jest mniej popularne na Bliskim Wschodzie i Afryce Północnej (12%) oraz w Azji Południowej (4%), gdzie tradycje sunnickie i szyickie są silniej zakorzenione. Zjawisko to wskazuje na zmiany społeczne oraz ewolucję tożsamości muzułmańskiej w różnych kontekstach kulturowych i politycznych.

Muzułmanie bezdenominacyjni w Azerbejdżanie

Azerbejdżan stanowi interesujący przypadek badań nad muzułmanami bezdenominacyjnymi. W sondażu przeprowadzonym w 2011 roku aż 45,9% respondentów zadeklarowało się jako „po prostu muzułmanie”, podczas gdy 38,5% identyfikowało się jako szyici i 14% jako sunnici. Te wyniki wskazują na fakt, że przynależność do konkretnego odłamu nie jest kluczowym elementem tożsamości mieszkańców Azerbejdżanu.

Warto jednak zaznaczyć, że osoby identyfikujące się jako „po prostu muzułmanie” często nie praktykują religii równie intensywnie jak te związane z konkretnymi odłamami. Osoby głęboko wierzące częściej deklarują swoje przynależności do sunnitów lub szyitów. Mimo tego, w Azerbejdżanie nie obserwuje się poważnych konfliktów między obiema grupami religijnymi, co może wskazywać na tolerancyjne podejście społeczeństwa do różnorodności religijnej.

Muzułmanie bezdenominacyjni w Stanach Zjednoczonych

Zjawisko muzułmanów bezdenominacyjnych występuje również w krajach, gdzie muzułmanie stanowią mniejszość. Przykład Stanów Zjednoczonych ilustruje to bardzo dobrze. W badaniu przeprowadzonym w 2006 roku 40% ankietowanych identyfikowało się jako „po prostu muzułmanie”, a tylko 36% jako sunnici i 12% jako szyici. Salim Al-Marayati, prezes amerykańskiego Muslim Public Affairs Council, podkreśla znaczenie jedności i wspólnoty ponad historyczne podziały.

W USA powstaje wiele inicjatyw mających na celu promowanie integracji różnych grup muzułmańskich oraz minimalizowanie różnic między sunnitami a szyitami. Termin „sushi”, używany dla określenia dzieci ze związków międzywyznaniowych oraz osób nieidentyfikujących się z żadnym odłamem islamu, stał się popularny i symbolizuje tę tendencję do przekraczania tradycyjnych granic.

Muzułmańska kultura bez denominacji

Muzułmanie bezdenominacyjni stają się coraz bardziej widoczni również w kulturze popularnej. W 2016 roku powstał film dokumentalny „Why can’t I be a sushi” autorstwa Hody Elsoudani. Reżyserka sama określa siebie mianem „sushi”, będąc wychowaną jako „po prostu muzułmanka”. Film eksploruje różnice między sunnitami a szyitami oraz próbuje wyjaśnić przyczyny konfliktów pomiędzy tymi dwiema grupami.

Prace takie jak ta pokazują rosnącą potrzebę dialogu oraz wzajemnego zrozumienia pomiędzy różnymi odłamami islamu oraz osobami nieprzypisującymi się do żadnej z frakcji. Przyczyniają się one do sz

Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).