Zbigniew Bać
Wstęp
Zbigniew Bać był wybitnym polskim architektem, wykładowcą i badaczem, który pozostawił trwały ślad w polskiej architekturze oraz edukacji architektonicznej. Urodził się 19 listopada 1930 roku w Rzeszowie, a jego życie zawodowe i naukowe zyskało uznanie zarówno w kraju, jak i za granicą. Przez wiele lat angażował się w działalność akademicką oraz w rozwój nowatorskiego podejścia do projektowania architektonicznego, znanego jako nurt „habitaty”. Jego dorobek obejmuje nie tylko prace projektowe, ale również liczne publikacje naukowe oraz dydaktyczne osiągnięcia. Artykuł ten poświęcony jest sylwetce Zbigniewa Bacia, jego drodze zawodowej oraz osiągnięciom, które przyczyniły się do rozwoju architektury w Polsce.
Życie i kariera zawodowa
Zbigniew Bać ukończył studia na Politechnice Wrocławskiej w 1956 roku, co stało się początkiem jego kariery architektonicznej. Po ukończeniu studiów podjął pracę na Wydziale Architektury swojej macierzystej uczelni. Jego zaangażowanie szybko przyniosło owoce – w 1967 roku obronił pracę doktorską zatytułowaną „Wpływ układów funkcjonalno-przestrzennych na kompozycję architektoniczną rozwojowych szkół podstawowych”, co pozwoliło mu uzyskać stopień doktora nauk technicznych.
W latach 1975-1980 pełnił funkcję zastępcy dyrektora Instytutu Architektury i Urbanistyki na Politechnice Wrocławskiej. Jego praca naukowa oraz dydaktyczna zyskały uznanie, co zaowocowało nadaniem mu statusu Twórcy przez Ministra Kultury i Sztuki w 1980 roku. W tym samym roku rozpoczął wykłady na Wydziale Architektury w Mosulu, gdzie pracował do 1983 roku.
Twórczość i osiągnięcia akademickie
W 1992 roku Zbigniew Bać został mianowany profesorem i objął kierownictwo Katedry Projektowania Architektury Mieszkaniowej na Politechnice Wrocławskiej. Jako twórca i organizator Szkoły Naukowej Habitat, działającej przy tej katedrze od 1985 do 2021 roku, wprowadził innowacyjne podejście do projektowania przestrzeni mieszkalnej, które miało na celu lepsze dostosowanie budynków do potrzeb ich użytkowników.
Bać był również aktywnym członkiem Komitetu Architektury i Urbanistyki Polskiej Akademii Nauk, gdzie pełnił funkcję przewodniczącego w latach 2005-2016. Jego dorobek naukowy obejmuje 45 prac naukowych oraz 180 opracowań projektowych, a także liczne projekty konkursowe, takie jak Liceum Ogólnokształcące w Zakopanem zaprojektowane wspólnie z Tadeuszem Brzozą i Elżbietą Król-Bać.
Wpływ na młode pokolenia architektów
Zbigniew Bać był nie tylko uznawanym architektem, ale również mentorem dla wielu młodych adeptów sztuki architektonicznej. W ciągu swojej kariery wypromował ponad 250 prac dyplomowych, z których część została obroniona na Uniwersytecie w Mosulu. Jako promotor 16 dysertacji doktorskich oraz recenzent wielu prac habilitacyjnych i doktoratów miał znaczący wpływ na kształtowanie przyszłych pokoleń architektów.
Jego zaangażowanie dydaktyczne nie ograniczało się jedynie do Politechniki Wrocławskiej. Od 1998 do 2000 roku był dziekanem Wydziału Architektury Wyższej Szkoły Gospodarowania Nieruchomościami w Warszawie, a od 2007 do 2015 roku współpracował z Wydziałem Architektury Wyższej Szkoły Ekologii i Zarządzania także w Warszawie. Po przejściu na Uniwersytet Zielonogórski kierował najpierw Instytutem Architektury i Urbanistyki, a następnie Zakładem Projektowania i Teorii Architektury.
Odznaczenia i nagrody
Za swoje osiągnięcia Zbigniew Bać otrzymał szereg odznaczeń i nagród. Wśród nich znajduje się Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, który otrzymał w 2014 roku oraz Krzyż Kawalerski tego samego orderu z 1987 roku. Wyróżnienia te są dowodem na jego wkład w rozwój polskiej architektury oraz edukacji.
Dodatkowo Bać został uhonorowany Złotym Krzyżem Zasługi (1976) oraz Medalem Komisji Edukacji Narodowej (2002). Otrzymał również nagrody związane z osiągnięciami dydaktycznymi oraz projektowymi – m.in. Nagrodę III stopnia Komitetu Architektury i Urbanistyki za wybitne osiągnięcia w projektowaniu architektonicznym (1969) oraz Nagrodę I stopnia Rektora Uniwersytetu Zielonogórskiego za całokształt dorobku (2016).
Osobiste życie
Zbigniew Bać prowadził życie zawodowe nierozerwalnie związane z architekturą. Był mężem Elżbiety Król-Bać, również znanej architektki, która odeszła w 1995 roku. Ich wspólna pasja do architektury była widoczna zarówno w życiu osobistym, jak i zawodowym.
Po śmierci Zbigniewa Bacia 5 stycznia 2021 roku pozostała po nim nie tylko pamięć o jego twórczości, ale także wpływ na kolejne pokolenia architektów. Został pochowany na cmentarzu św. Wawrzyńca we Wrocławiu.
Zakończenie
Zbigniew Bać pozostaje jedną z najważniejszych postaci polskiego środowiska architektonicznego XX i XXI wieku. Jego wkład w rozwój teorii i praktyki architektonicznej, a także działalność dydaktyczna miały istotny wpływ na kształtowanie nowoczesnej przestrzeni miejskiej
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).